Li gorî nûçeya Ajansa Navneteweyî ya Ehl-ul-Beyt ê (s.x) – ABNA – Gava hevokeke bizavdar li ber çavan tê: "Terorîzm her tim bi bombe û gule nîne!" Ev hevok, ava şerê ku îro ne li ser axê, lê li ser "hiş û têgihiştina" me dimeşe ye. Dijmin fêhm kiriye ku dagirkirina axê biha û nestabil e; lê dagirkirina hişî erzan, nenaskirî û mayînde ye. Ji ber vê yekê, qada şer ji asîmana bajaran bo nav serê mirovan veguhezandiye û amûra xwe "medya" û "rîwayet" kiriye. Rayberê Bilind tekez dikin ku dijmin ji "dagirkirina leşkerî" derbas bûye û li ser "guhertina hiş, têgihiştin û pergala wateyî ya civakê" hûr bûye; di vê çarçoveyê de, "medya êdî ne amûra piştgirî ye, lê bi xwe qada şer e" [4], [5]. Qurana Kerîm sedsalan berê perde ji vî şerê nenaskirî rakiribû û bawermendan bo bikaranîna "çeka nasnameyî" gazî kiribû [1]–[3].
Çeka Qur'anî ya Şerê Nerm
Çeka yekem a Qur'anî ya şerê nerm: "Tebîn" û "Tehqîq"
Xwedayê Teala dibêje: "Ey ên ku îman anîne! Heke fasiqek nûçeyek ji we re bîne, lêkolînê bikin, nebe ku ji nezanînê zirarê bidin geliyekê û paşê ji kirina xwe poşman bibin" [1].
Şehîd Seyîd Hesen Nesrullah jî bi vê ayetê tekez dikir ku "li hember şerê psîkolojîk ê li ser derew û tehrîfê, Qur'an qaîdeya parastinê daniye... divê her nûçe neyê pejirandin; divê berî belavkirinê rastî were nirxandin" [8].
Ev e ew prensîba ku hevoka "rastiyê binirxînin, belav nekin" li ser disekine [11]. Rayberê Bilind jî "cîhada tebînê" bersiveke aqilî û çalak bo şerê nasnameyî yê dijmin dibînin; şerek ku armanca wê "tehrîfa rastiyan" û "berûpa rastiyan" e [4].
Çeka duyem: Nasîna "Mircifûn" an jî "erdhejkerên hişî"
Qur'an bi awazeke bênimûne hişyarî dide: "Heke mûnafîq û ên ku di dilê wan de nexweşî heye û yên ku li bajarî şayişê belav dikin dest ji karê xwe bernedin, em ê te li dijî wan rakin..." [2].
Peyva "mircifûn" ji rehê "recfe" ye ku wateya wê erdhej e; ango ên ku bi nûçeyên derew ewlehiya psîkolojîk a civakê dihejînin [6].
Rayberê Bilind "ewlehiya psîkolojîk" wiha şirove kirine: "mirovan nekevin nav xemgîniyê, netirsin û nedudilî nebin" [6]. Tam ev fonksiyon di "terora aramiyê" de tê xuyan: "çêkirina bêewlehiya psîkolojîk, hilgirtin û xemgîniya berdewam di civakê de" [11].
Ew herwiha tekez dikin ku "armanca dijmin di şerê medyayî de çêkirina xemgînî, bêhêvî û bedbînî ye di gel de" [7].
Çeka sêyem: Bêbandorkirina "terora hêviyê"
Dijmin bi "terora hêviyê" dixwaze pêşerojê reş nîşan bide û motîva pêşkeftinê bikuje [9], [10]. Qur'an rêya bertekê nîşan dide: "Ev tenê Şeytan e ku ji dostên xwe ditirsîne; ji ber vê yekê heke hûn bawermend in, ji wan netirsin û ji min bitirsin" [3].
Rayberê Bilind bi vê ayetê re gotine: "Karê dijmin ew e ku tirsê bavêje, bitirsîne, bêhêvî bike; ev karê dijmin e, karê Şeytan e" [7]. "Terora hêviyê" ji terora kesan xeternaktir tê hesibandin û armanca wê "danîna tirs û bêhêviyê di civakê de" ye [9], [10].
Sêyeka "terora hêviyê", "terora rastiyê" û "terora aramiyê" û herwiha hişyarî li ser "bombeya medyayî", tam nexşerêya Qur'anî û ya rayberiyê xêz dike. Di vî şerî de, her hemwelatî "serhedparêzeke nasnameyî" ye. Wek ku Şehîd Nesrullah got: "Şerê medyayî ji xeternaktirîn şerên ku îro em pê re rûbirû ne" [8]. Kilîda serkeftinê ne sansûr e, lê "tebîn" e; ne pasîfî ye, lê "çalakiya pêşdar" e; û ne belavkirina heyecanê ye, lê "rastî-nirxandin" e [4], [8].
Erka îro ya me, ji "xerîdarê nûçeyê" bûn "serhedparêzê nasnameyî" ye.
- Berî bawerkirin û belavkirinê, rastiyê binirxînin; li şûna heyecanê, çavkanî û rastbûna nûçeyê kontrol bikin. Ev e ew ferman a Qur'anî "fetebeyyenû".
- Bombeya medyayî bêbandor bikin; nûçeyên bêhêvîker, perçekar û xemgînker bêyî sedem belav nekin.
- Cîhada tebînê bikin; li hember tehrîfa rastiyan û berûpa rastiyan, bi argument û rîwayeta rast ronîkirinê bikin.
- Hêviyê nekin hedef û nehêlin were teror kirin; rexneya dadmend erê, lê reşnîşandan û danîna bêhêviyê na.
- Medyayên berpirsyar û çavkaniyên fermî xurt bikin û ji belavkirina şayiş, tohmet û nûçeyên bêsened dûr bikevin.
- Di malbat û torên civakî de, xwendewariya medyayî hîn bikin; bi taybetî ji bo nûciwan û ciwanan.
Kurte: Erka îro ya me ne bêdengî ye û ne heyecan e; tebîn, lêkolîn, hêvîafirandin û dûrketina ji belavkirina bêhemdî ye.
Her hemwelatî serhedparêzeke nasnameyî ye.
Pênot: 1. Qurana Kerîm, Sûreta Hucurat, ayeta 6.
2. Qurana Kerîm, Sûreta Ehzab, ayeta 60.
3. Qurana Kerîm, Sûreta Al-Îmran, ayeta 175.
4. Gotinên Rayberê Bilind li ser "şerê nasnameyî" û "cîhada tebînê", malpera agahdariyê ya ofîsa Rayberê Bilind.
5. Gotinên Rayberê Bilind di hevdîtina bi serok û nûnerên Meclisa Pisporan re, malpera agahdariyê ya ofîsa Rayberê Bilind.
6. "Mircifûn; hejênerên ewlehiya psîkolojîk a civakê", malpera agahdariyê ya ofîsa Rayberê Bilind.
7. "Armanca dijmin di şerê medyayî de çêkirina xemgînî, bêhêvî û bedbînî ye di gel de", malpera agahdariyê ya ofîsa Rayberê Bilind.
8. Gotinên Şehîd Seyîd Hesen Nesrullah li ser şerê medyayî û şerê psîkolojîk, berhevoka axaftin û hevpeyvînan.
9. "Terora hêviyê, ji terora kesayetiyê xeternaktir e", rojnameya Siyaset Rûz. 10. "Veberhênana mezin a Waşîngton û Tel Avîv bo terora hêviyê li Îranê", malpera nûçeyan a Talia Zagros.
Etîket: Bombeya hişk, Terorîzma nerm, Terorîzma nasnameyî
Your Comment